کتاب سه رساله ی فارسی به انضمام رساله ی 40 حدیث اثر حکیم ملا محمد فضولی به تصحیح دکتر ح. م. صدیق چ

بسم الله الرحمن الرحیم اینجانب عیسی مجیدی قره چرلو این وبلاگ را جهت نشر مطالب درباره russian hat معاریف و مشاهیر آذربایجان ایجاد کرده ام و در آن بیشتر به معرفی آثار علمی استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق برای نسل خودم (متولدین دهه 60 به بعد) خواهم پرداخت. russian hat
بیر سالخیم شعر
قارا مجموعه شیخ صفی
اوجامان شهریم مهروان
قره داغ سسی
چت روم
ديگر موارد
کتاب سه رساله ی فارسی به انضمام رساله ی 40 حدیث اثر حکیم ملا محمد فضولی به تصحیح دکتر ح. م. صدیق چاپ می شود. مجوز این کتاب پس از چندین ماه معطلی در وزارت ارشاد بالاخره در دولت تدبیر و امید صادر شد. کتاب حاضر شامل سه رساله ی 1- معما 2- سفرنامه ی روح (صحت و مرض) 3- رند و زاهد و 4- 40 حدیث (قیزخ حدیث) ملا محمد فضولی است.
فضولی در مقدمه ی رساله ی خود نخست اشاره به این نکته می کند که ذهن آدمی به کشف رمز و راز خفته در لابه لای کلمات و اشارات میل دارد و از آن لذت می برد. این نکته را به مشقت عبادت و ریاضت که منجر به کسب تنعم جنت می شود مقایسه می کند و آن را شیوه و روش اهل ذکا می شمارد.
2. نسخه ی سنت پطرزبورگ که از آن نخستین بار برتلس خبر داده [3] و گفته است که در کلیات فضولی محفوظ در کتابخانه ی انستیتوی خاورشناسی russian hat لنینگراد به دو رساله ی معمیات فارسی و معمایت ترکی برخورده است. با اشاره به همین موضوع محمد فؤاد کؤیرولو نیز در مقاله ی مفصل [4] زیر در انسیکلوپدی اسلام به وجود دو رساله ی معما از وی اشاره کرده است و حمید آراسلی نخستین مقاله ی عملی را در این باب نوشته است [5] و آن را مرحوم حمید محمدزاده در سال ... در ایران چاپ کرد. اين نسخه را با نشانه ي /س./ مشخص نموديم.
دور از لب جان فزای جانان دل زار
شریعت هست گنجی فیض عامش خلق را شامل
اما بعد سرگشته ي وادي اوهام فضولي گمنام معروض مي دارد كه: در اوقات اكتساب [7] و در ایام مراعات آداب انتساب [8] كه به تدريج از رشته ي معارف گره مي گشودم چنين تجربه نمودم كه رغبت اذهان مستقيمه به اقتناي [9] مقاصدي كه حصول آن به اصعب وجوه است از مقتضيات توجه جبلی [10] است به درجه ي كمال. و ميل طبايع سليمه به استحصال مطالبي كه كسب آن به اشق [11] اساليب است از لوازم شوق فطري است به ادراك انتهاء آمال. [12] هر آينه كثرت لذت در طي طريق مشقت است و عقل را قناعت [13] بر بديهيات از بديهيات دلايل دنائات.
و عموم اين استحسان بر مطلق فنون شعر كه ادراك نكات آن محاذي معارج اعجاز است شامل است. و ادق اقسام رقم [15] معماست كه توسن طبع را در ميدان تدقيقات آن گ رد نعل [16] بر فرق فلك مي نشيند و ديده ي عقل به سرمه ي تحقيقات دقايق آن چهره ي ابكار غيبي را در منصه ي حضور مي بيند.
اوضح [17] علامات علو اعتبار اين فن شريف و آيين امارات سمو اقتدار اين علم لطيف آن است كه افاضل فواضل در باب قواعد و اساليب آن نسخه هاي معتبر تأليف نموده و اكابر ارباب فضايل در وضع قوانين و اصطلاحات آن طرق دقت پيموده اند. [18] البته عقلاء كامل نقد حيات بي بدل در كارهاي عبث صرف ننمايند [19] و علماء فاضل جوهر عمر گرامي در انديشه هاي بي فايده از دست ندهند.
اگرچه اين بنده ي قليل بضاعت [21] را از كثرت اسباب استدعاي اندراج سلسله ي ارباب اين فن نبوده و از پشه ي عاجز هواي ط ي ران در عرصه ي شاهبازان صيدافكن مناسب نمي نمود. اما به حكم آن كه هر متاعي را خريداري است و هر ذره ای را در خور خود اعتباري همتم نگذاشت كه در بستان فضيلت از شاخسار اين نهال ميوه نچينم و در خوان بلاغت از اين نواله تمتعي نبينم.
وسیله ی دیگر بر تألیف این مختصر آن است که به طریق [24] تتبع و طبع آزمایی معمایی چند سر زده بود. و به واسطه ی عدم قبول قلاده ی مخلص بیم تضییع داشت تا متغلبان [25] را دست تسلط بدان نرسد. در ضمن قواعد به سلسله ی ضبط کشیدن مناسب می نمود.
[14] /ب./: عبادت مشقت.
konuşma
قواعدنامه های ترکی
هفته دوم بهمن 1392
عید نوروز و میراث ترکان - قسمت دوم و پایانی
شناختنامه محمد فضولی بلاگفا